Telsiz dünyasına adım atarken en çok karşılaşılan sorulardan biri frekanslarla ilgilidir. Bu rehberde VHF, UHF, PMR446 ve diğer frekans bantlarını, yasal düzenlemeleri ve kullanım alanlarını detaylıca açıklıyoruz.
Frekans Nedir?
Frekans, radyo dalgalarının saniyede kaç kez salınım yaptığını ifade eder ve Hertz (Hz) birimi ile ölçülür. Telsizler megahertz (MHz) biriminde çalışır. Farklı frekans bantları, farklı özelliklere ve kullanım alanlarına sahiptir.
Ana Frekans Bantları
VHF (Very High Frequency) - 30-300 MHz
Telsiz Kullanım Aralığı: 136-174 MHz
VHF dalgaları daha uzun dalga boyuna sahiptir ve bu sayede:
- Açık arazide daha uzun menzil sağlar (15+ km mümkün)
- Tepeler ve doğal engelleri daha iyi aşar
- Orman ve bitki örtüsünde iyi performans gösterir
İdeal Kullanım Alanları:
- Denizcilik (Marin VHF: 156-162 MHz)
- Havacılık
- Tarım ve çiftlik
- Açık hava etkinlikleri
- Dağcılık, trekking
UHF (Ultra High Frequency) - 300-3000 MHz
Telsiz Kullanım Aralığı: 400-470 MHz
UHF dalgaları daha kısa dalga boyuna sahiptir ve bu sayede:
- Beton, metal ve duvarları daha iyi geçer
- Şehir içinde daha iyi performans sağlar
- Bina içi iletişimde üstündür
- Daha kompakt anten kullanılabilir
İdeal Kullanım Alanları:
- AVM, otel, hastane
- Fabrika ve depolar
- Güvenlik hizmetleri
- Etkinlik organizasyonu
- Şehir içi operasyonlar
PMR446 (Private Mobile Radio)
Frekans: 446.0-446.2 MHz (UHF bandında)
Avrupa genelinde lisanssız kullanıma açık frekans bandıdır:
- Lisans gerektirmez - herkes kullanabilir
- Maksimum 0.5W güç ile sınırlıdır
- 16 kanal mevcuttur
- Menzil: 500m - 3km (koşullara bağlı)
İdeal Kullanım Alanları:
- Aile ve arkadaş grupları
- Hobi amaçlı kullanım
- Küçük işletmeler
- Kamp ve piknik
Türkiye'de Telsiz Frekans Düzenlemeleri
Türkiye'de telsiz kullanımı BTK (Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu) tarafından düzenlenmektedir:
| Frekans Bandı | Güç Limiti | Lisans Durumu |
|---|---|---|
| PMR446 (446 MHz) | 0.5W (500mW) | Lisans gerektirmez |
| VHF (136-174 MHz) | 1W - 25W | BTK lisansı gerekli |
| UHF (400-470 MHz) | 1W - 25W | BTK lisansı gerekli |
| Marin VHF | 1W - 25W | Denizcilik lisansı gerekli |
Önemli Uyarı
Lisanssız frekans kullanımı yasaktır ve para cezası ile sonuçlanabilir. PMR446 dışındaki bantlarda telsiz kullanmadan önce mutlaka BTK'dan gerekli izinleri alın.
Dual Band ve Tri-Band Telsizler
Modern telsizlerin çoğu birden fazla frekans bandını destekler:
Dual Band (VHF + UHF)
Hem VHF hem UHF bantlarında çalışabilen telsizler, maksimum esneklik sağlar. Farklı ortamlarda en uygun bandı seçebilirsiniz.
CTCSS ve DCS Kodları
Aynı frekansta birden fazla grup çalışırken karışıklığı önlemek için alt ton kodları kullanılır:
- CTCSS (Continuous Tone-Coded Squelch System):38 farklı alt ton ile gruplama
- DCS (Digital-Coded Squelch):104 farklı dijital kod ile daha fazla seçenek
Bu kodlar gizlilik sağlamaz, sadece istenmeyen trafiği filtrelemek için kullanılır.
Frekans Programlama
Telsizlere frekans programlamak için:
- Manuel tuş takımı ile programlama (telsiz üzerinden)
- PC yazılımı + programlama kablosu ile programlama
Repeater (Röle) Kullanımı
Menzili artırmak için repeater sistemleri kullanılabilir:
- Repeater, yüksek bir noktaya yerleştirilmiş güçlü bir aktarıcıdır
- Sinyali alır ve daha güçlü olarak yeniden yayınlar
- Menzil 50+ km'ye çıkabilir
- Genellikle farklı RX ve TX frekansları kullanılır (offset)
Sonuç
Doğru frekans bandını seçmek, telsiz iletişiminizin kalitesini ve güvenilirliğini doğrudan etkiler. Kullanım alanınıza göre uygun bandı seçin ve yasal düzenlemelere uygun hareket edin.
Frekans seçimi veya lisanslama konusunda sorularınız varsa, uzman ekibimize danışabilirsiniz.
